وبلاگ

شفت (محور)

شفت (محور)

شفت (محور) یا شافت عضو دورانی یا رفت و برگشتی است که برای انتقال نیرو و گشتاور بکار می­رود
و تحت تاثیر نیروی خمش و نیروی پیچشی قرار دارد و به سه گروه مفصلی، ثابت و قابل خمش تقسیم
می­شود.

شفت­های ثابت برای سوار کردن چرخ دنده­ها، کلاچ­ها، چرخ تسمه و دسته لنگ­ها استفاده می­شوند.
میل لنگ­ها هم جزء شفت­های ثابت هستند و از آنها برای تبدیل حرکت دورانی به خطی و یا برعکس استفاده می­شود.

شفت­های مفصلی میله­هایی هستند که امتداد آنها نسبت به هم دارای زاویه باشند و از آنها برای انتقال
نیروهای پیچشی بین دو شافت که در یک امتداد نیستند و تحت زاویه های مختلف قرار دارند استفاده
می­شود.

بیشترین استفاده شفت­های مفصلی در ماشین های کشاورزی، ماشین­های فرز، ماشین های حمل و نقل
و اتومبیل­ها می باشد. باید توجه داشت که برای تنظیم شفت­های با ارتباط مفصلی، زوایای دو مفصل باید
با یک دیگر مساوی باشند.

جعبه دنده­ی معمولی

 جعبه دنده­ی معمولی از اجزای زیر تشکیل می­شود:

شفت، پوسته، یاتاقان، چرخ دنده و مکانیزم تعویض دنده. شفت ها از جنس فولادهای عالی آلیاژی ساخته
می­شوند. و برای افزایش مقاومت محل­های تماس با دیگر اجزای جعبه دنده آن را سخت کاری می نمایند.

شفت (محور)

جعبه دنده­ ی خودرو محرک عقب

 این جعبه دنده در خودروهایی استفاده می شود که چرخ­های عقب آن محرک است. و دارای سه شفت به شرح زیر است:

۱- شفت ورودی ۲- شفت زیر ۳- شفت خروج.

شکل زیر شفت ورودی را نشان می­دهد. این قطعه مجموعه­ی کلاچ را به جعبه دنده متصل می کند و
گشتاور تولیدی موتور را از طریق دنده­ی تعبیه شده روی آن به شفت زیر انتقال
می­دهد.

شافت 2

این شکل شفت زیر را نشان می­دهد. شفت زیر در نقش مقسّم گشتاور در حالت­های مختلف جعبه دنده عمل می­کند.

محور 3

شفت خروجی محل نصب دنده­های متحرّک و مجموعه­های یکسان کننده­ی سنکرونیزه سرعت است.

 دنده­ی محرک قطعه­ای است که توان وگشتاور را از شفت به دنده­های دیگر انتقال می­دهد.

 دنده­ی متحرک قطعه­ای است که به دنده­ی محرک متصل است و انتقال دهنده­ی توان و گشتاور به دنده­ ها و شفت است.

محور 5

جعبه دنده­ی خودرو محرک جلو

 این جعبه دنده با دیفرانسیل یک مجموعه را تشکیل می دهند و در خودروهایی که چرخ های جلو آن محرک است به همراه موتور به صورت عرضی نصب می­شود و دارای دو شفت به شرح زیر است:

۱- شفت ورودی

۲- شفت خروجی

شکل زیر شفت ورودی را نشان می­دهد. این قطعه مستقیماً مجموعه­ی کلاچ را به جعبه دنده اتصال می­دهد و در نقش مقسّم گشتاور تولیدی موتور در حالت­های مختلف جعبه دنده عمل می کند.

محور گردان

شفت خروجی محل نصب دنده های متحرّک و مجموعه ی یکسان کننده ی سرعت است و از یک انتها دارای دنده­ای برای ارتباط با دیفرانسیل است.

چرخ دنده

مجموعه­ی یکسان کننده­ی سرعت

سنکرونیزه دنده­ها:  چگونگی اتصال دنده­ها در یک جعبه دنده نشان داده شده است.
در موقع روشن بودن موتور و آزاد بودن پدال کلاچ، تمام دنده­ها توسط شفت ورودی به دَوَران در می­آیند
و با توجه به اختلاف قطر، هر کدام با سرعت محیطی متفاوت دَوَران می­کنند.
شفت های جعبه دنده به شرح زیر دَوَران مختلف دارند:

 دوْر شفت ورودی = دور موتور

دور شفت زیر= نسبت تبدیل ثابت ×  دور موتور  

دوْر شفت خروجی= نسبت تبدیل دند هها ×  دور موتور  

برای یکسان کردن سرعت دنده­ها و شفت ها نیاز به سیستم مکانیکی خاصی است، که آن را مجموعه­ی یکسان کننده­ی سرعت یا دستگاه سنکرونیزه می­نامند. این دستگاه بین چرخ دنده ی متحرک و شفت خروجی اتصال موقّت ایجاد می کند.

اُوِردرایور و مکانیزم آن

هدف از کاربرد اوردرایور در خودرو کاهش سرعت موتور برای رسیدن به مصرف سوخت کمتر و افزایش عمر موتور
است.کارخانه های سازنده­ی خودرو جعبه دنده­های مکانیکی را به دو به حالت  تغییر در نصب تبدیل دنده
و مستقل از جعبه دنده  روشِ اوردرایور در می­آورند.
در این حالت هر دو روش سرعت شفت ورودی جعبه دنده از سرعت شفت خروجی کمتر می­شود
و در نتیجه سرعت موتور کاهش می­یابد.

اوردرایور با روش نسبت تبدیل دنده:

در این روش با طراحی نسبت تبدیل دنده­ها بین شفت زیر و شفت اصلی، میزان سرعت شفت ورودی راکاهش می­دهند.

اوردرایور با روش مستقل از جعبه دنده

در این حالت به شفت خروجی جعبه دنده، قفسه­ی یک مجموعه خورشیدی متصل می­گردد
با ثابت شدن دنده­ی خورشیدی قفسه محرک مجموعه می­شود و دنده­ی رینگی را با سرعت
بیشترمی­گرداند.

شفت (محور) گیربکس

پیاده کردن شفت (محور)

مجموع میل فرمان را از لحاظ ترک خوردگی ، دفرمگی و آسیب دیدگی بازدید و در صورت نیاز آن را
تعویض می­کنند.

شفت واسطه:

موارد زیر را بازدید کرده و در صورت لزوم تعویض کنید.

  • آسیب دیدگی شفت
  • ترک خوردگی یا پوسیدگی گردگیر

نحوه تعویض شفت (محور)

برای باز کردن قطعات شفت (محور) به روش زیر عمل کنید:

پیچ­های در پوش عقب جعبه دنده را باز و آن را پیاده کنید.

شفت گیربکس

دنده ­ی پنجم را درگیر کنید.

شفت­های جعبه دنده را با درگیر کردن یکی از دنده­های دیگر قفل کنید.

مهره­ ی شفت اصلی را باز کنید.

تعمیر شفت

خار فنری ماهک دنده­ی ٢ ١ و دنده ی ۴ ٣ را خارج کنید.

توپی دنده­ی پنجم را پیاده کنید.

ماهک دنده­ی ۵ را از محل نصب شده خارج کنید.

ماهک

نکته: از پرتاب شدن فنر و ساچمه جلوگیری کنید.

کشویی و توپی دنده ی پنجم را بدون ماهک نصب

کنید.

دنده­ی پنجم را درگیر کنید. مهره­ ی شفت خروجی را باز کنید.

شافت محور

دنده­ی پنجم را به ترتیب زیر پیاده کنید:

نکته: روی توپی و کشویی علامت تطبیق بزنید.

مجموعه­ی توپی وکشویی دنده­ی ۵ را بیرون آورید.

محور دوار

دنده­ی ۵ شفت اصلی را با ابزار مخصوص از محل نصب شده خارج کنید.

 بوش دنده و واشر فاصله اندازه را بیرون آورید.

مجموعه­ی شفت ورودی و خروجی را بیرون آورید.

ماهک دنده عقب را خارج کنید. ضامن قفل کن و فنر را بیرون آورید.

 رابط سوئیچ چراغ دنده عقب را خارج کنید. آهن ربا را خارج کنید.

پین شفت انتخاب دنده را خارج کنید.

 پین نگه دارنده را از اهرم انتخاب دنده و انگشتی درگیرکننده بیرون آورید.

  شفت انتخاب دنده را بیرون آورید.

پوسته موتور

نکته: قطعات شفت انتخاب دنده قابل تعمیر و تفکیک نیست.

بوش شفت خروجی را خارج کنید.

موتور باز شده

پین اهرم دو شاخه­ی کلاچ را خارج کنید. اهرم را پیاده کنید.

 بوش­ها و میل دو شاخه­ی کلاچ را از پوسته خارج کنید.

مراحل بستن قطعات برعکس مراحل باز کردن آن است.

سوار کردن شفت (محور)

  • پیچ شفت واسطه را سفت کنید.

گشتاور مورد نیاز ۲۷-۱۸ نیوتن متر،  ۷/۲-۸/۱ کیلوگرم متر

  • گردگیر و پایه آن را نصب کنید.

گشتاور مورد نیاز ۹-۶ نیوتن متر، ۹/۰-۶/۰ کیلوگرم متر

  • پیچ چهار شاخه را بر روی میل فرمان نصب کنید.

گشتاور مورد نیاز ۲۷-۱۸ نیوتن متر،  ۷/۲-۸/۱ کیلوگرم متر

– چهار شاخه را با شفت واسطه متصل و پیچ آن را کمی سفت کنید.

– پیچ­های بالایی نصب میل فرمان را ببندید.

گشتاور مورد نیاز ۲۳-۱۶ نیوتن متر، ۳/۲-۶/۱ کیلوگرم متر

  • به منظور نصب میل فرمان، میل فرمان را در راستای شفت واسطه فشار دهید.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.